Statement by Ambassador Kyaw Moe Tun, at the 6th Committee of the 81st UNGA: General Debate on UN Conference of Plenipotentiaries on Prevention and Punishment of Crimes against Humanity
Statement by Ambassador Kyaw Moe Tun, Permanent Representative of the Republic of the Union of Myanmar to the United Nations, at the Sixth Committee of the Eighty-first Session of the UN General Assembly: General Debate on United Nations Conference of Plenipotentiaries on Prevention and Punishment of Crimes against Humanity, held on 12 October 2026
[Below Myanmar Text]
သတင်းအဖြစ်ထုတ်ပြန်ချက်
ကုလသမဂ္ဂ ဥပဒေရေးရာကော်မတီ (ဆဋ္ဌမကော်မတီ) တွင်
“လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများအား ကာကွယ်ရန်နှင့် အပြစ်ပေးရေးအတွက် နိုင်ငံအစိုးရများမှ အာဏာကုန်လွှဲအပ်ထားသည့် ကိုယ်စားလှယ်များ၏ ကုလသမဂ္ဂညီလာခံ”ခေါင်းစဉ်ဖြင့် အထွေထွေမူဝါဒရေးရာ မိန့်ခွန်းပြောကြားမှုအစီအစဉ်တွင်
ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်း က
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ၌ တရားမဝင်စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့်
အချိန်မှစကာ စစ်အုပ်စုက နိုင်ငံတစ်နံတစ်လျားရှိ အရပ်သားပြည်သူများအပေါ် ကြီးလေးသော
လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကို ကျူးလွန်ခဲ့၊
တစ်နိုင်ငံလုံးအနှံ့ အကြောက်တရားလွှမ်းမိုးစေရန် စစ်မက်များကို တိုးချဲ့လုပ်ဆောင်လာသဖြင့် အရပ်သားပြည်သူများ၏ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်နှင့် အခြေခံအဆောက်အဦများ
ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရ၊
လူငယ်များ၏အနာဂတ်သည်လည်း စစ်အုပ်စု၏အဓမ္မ တပ်သားစုဆောင်းမှုကြောင့် ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်ပျက်စီးလျက်ရှိ၊ ကလေးငယ်များအနေဖြင့်လည်း အရည်အသွေးပြည့်ဝသော ပညာရေးနှင့် အခြေခံကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများကို အချိန်ကာလရှည်ကြာစွာ ခံစားခွင့် ဆိတ်သုဉ်းနေခဲ့၊
တစ်ဖက်တွင်လည်း အမျိုးသမီးများနှင့် မိန်းကလေးငယ်များသည် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့်
ကျား၊ မ အခြေပြု အကြမ်းဖက်မှုများနှင့်ရင်ဆိုင်နေကြရ၊
အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲများအပြီးတွင် နိုင်ငံတကာ၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုမှုရရှိရန်အတွက် အရပ်သားအစိုးရအဖြစ် ဟန်ပြရန် ကြိုးပမ်းလာခဲ့၊
အချို့သောနိုင်ငံများအနေဖြင့် အကျိုးစီးပွားချင်းဖလှယ်ရုံသက်သက်ဖြင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်သူများနှင့် ဆက်ဆံနေသည်ကို
မြင်တွေ့ရသည်မှာ မိမိတို့အတွက် အထူးစိုးရိမ်ဖွယ်ရာဖြစ်၊
ပြစ်ဒဏ်ကင်းလွတ်ခွင့်ရရှိနေခြင်းသည် လူသားဆန်မှုကို ကျော်လွန်၍မရ၊
မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများကို ပြင်းထန်သော ဥပဒေချိုးဖောက်မှုနှင့် လူသားဖြစ်တည်မှု၏အနှစ်သာရအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုအဖြစ် ရှုမြင်၊
အလားတူပင် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် ပျက်ကွက်ပါက သားကောင်ဖြစ်ရသူများကို ပျက်ကွက်ရုံသာမက
မိမိတို့၏ လူသားဆန်မှုကိုပါ သေးသိမ်စေမည်ဖြစ်၊
နှစ်ပေါင်းရှည်ကြာ စနစ်တကျ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုဒဏ်ခံနေရပြီး
ပြည်တွင်းဥပဒေစနစ် တစ်ခုလုံး ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများ၏ လက်ဝယ်သို့ရောက်ရှိနေခြင်းကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာစာချုပ်တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာရေးက ရှင်သန်ရပ်တည်ရေးတမျှ အရေးကြီးပါကြောင်း ပြောကြားခဲ့
(နယူးယောက်မြို့၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၂ ရက်)
၁။ ကုလသမဂ္ဂဥပဒေရေးရာကော်မတီ (ဆဋ္ဌမကော်မတီ) တွင် “လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများအား ကာကွယ်ရန်နှင့် အပြစ်ပေးရေးအတွက် နိုင်ငံအစိုးရများမှ အာဏာကုန် လွှဲအပ်ထားသည့် ကိုယ်စားလှယ်များ၏ ကုလသမဂ္ဂညီလာခံ (United Nations Conference of Plenipotentiaries on Prevention and Punishment of Crimes against Humanity)” ခေါင်းစဉ်ဖြင့် အထွေထွေမူဝါဒရေးရာ မိန့်ခွန်းပြောကြားမှုအစီအစဉ်ကို ၁၂-၁၀-၂၀၂၆ ရက် (တနင်္လာနေ့) တွင် ကျင်းပခဲ့ရာ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ (၉၀) ခန့် ပါဝင်၍ မိန့်ခွန်းများ ပြောကြားခဲ့ကြပါသည်။
၂။ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းပြောကြားခဲ့သည့် မိန့်ခွန်းတွင် အောက်ပါအချက်များ အဓိက ပါဝင်ပါသည်-
(က) နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းအတွက် အလွန်စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ ကြီးလေးသော ရာဇဝတ်မှုတစ်ခု ဖြစ် သည့်လူသားမျိုးနွယ်စုအပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများအတွက် တာဝန်ခံမှုရှိစေရန် တည်ဆဲ နိုင်ငံတကာဥပဒေမူဘောင်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသော ဟာကွက်များအား ဖြည့်တင်းနိုင်ရန် ကုလသမဂ္ဂညီလာခံကဲ့သို့ အရေးကြီးသည့်လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် အစဉ်ကြိုးပမ်းပေးကြသည့် နိုင်ငံများ၏လုပ်ဆောင်မှုအပေါ် ဦးစွာဂုဏ်ပြုချီးမွမ်းလိုပါကြောင်း၊
(ခ) ထို့ပြင် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ်ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများအားကာကွယ်ရန်နှင့် အပြစ်ပေးရေး အတွက် အစိုးရနိုင်ငံများမှ အာဏာကုန်လွှဲအပ်ထားသည့် ကိုယ်စားလှယ်များ၏ ကုလသမဂ္ဂ ညီလာခံတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန်အတွက် စာချုပ်မူကြမ်းများအပေါ် အားထုတ်ကြိုးပမ်းပေးခဲ့ သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေကော်မရှင်နှင့် အပြုသဘောဆောင်စွာ ဆွေးနွေးပေးခဲ့ကြသော လုပ်ငန်းအဖွဲ့ကိုလည်း ကျေးဇူးတင်ရှိပါကြောင်း၊
(ဂ) ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ နုရင်ဘတ် ပဋိညာဉ်စာတမ်း (1945 Nuremberg Charter) တွင် ပထမဦးစွာ စတင်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုသဘောတရားသည် ဆယ်စုနှစ် (၇)စုကျော်ကြာ နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်ဥပဒေ၏ အခြေခံဒေါက်တိုင်တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိခဲ့ကြောင်း၊
(ဃ) အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေအရ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများသည် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအားလုံးတွင် တာဝန်ရှိသည့်(erga omnes) ပြစ်မှုများဖြစ်ကြောင်း၊ သို့သော် ဥပဒေဟာကွက်များ ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး အမျိုးသားရေးအဆင့်တွင် ထိရောက်စွာ တားဆီးကာကွယ်ရန်၊ တာဝန်ခံမှုရှိစေရန်နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် သီးခြားကွန်ဗင်းရှင်း(စာချုပ်)တစ်ရပ် ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ခြင်း မရှိသေး ကြောင်း၊
(င) သမိုင်းတွင် ကျူးလွန်ခဲ့သည့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအပြင် လူမျိုးစုအလိုက် သုတ်သင်ရှင်းလင်းခြင်းနှင့် လူသားတို့၏ဂုဏ်သိက္ခာအပေါ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ စော်ကားမှုများ အပါအဝင် မျက်မှောက်ခေတ်၌ ရင်ဆိုင်နေရသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအကျပ်အတည်းများသည် ယခင် ကထက် ထူးကဲများပြားကြောင်း၊ ထိုကဲ့သို့ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ဖွယ်ဖြစ်ရပ်များသည် ဤ ကြီးလေးသော ရာဇဝတ်မှုများကို တားဆီးရန်၊ တရားစွဲဆိုရန်နှင့် အပြစ်ပေးရန် ထိရောက်သော အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများအရေးတကြီးလိုအပ်နေသည့်အချက်ကို အထင်အရှား ပြသကြောင်း၊
(စ) ဤအခြေအနေတွင် ခိုင်မာသောနိုင်ငံတကာဥပဒေမူဘောင်တစ်ခုမှတဆင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ်ကျူးလွန်သည့်ရာဇဝတ်မှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် လိုအပ်နေကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ကိုယ်ပိုင်အတွေ့အကြုံများအပေါ် အခြေခံ၍ ပြောကြားခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊
(ဆ) မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ၌ တရားမဝင်စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် အချိန်မှစကာ စစ်အုပ်စုက နိုင်ငံတစ်နံတစ်လျားရှိ အရပ်သားပြည်သူများအပေါ် ကြီးလေးသော လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများကိုကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း၊
(ဇ) ၎င်းတို့အနေဖြင့် အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီး၊ အသက်အရွယ်၊ ကျန်းမာရေးအခြေအနေ သို့မဟုတ် သန်စွမ်းမှုအခြေအနေများ စသည်ဖြင့် ခွဲခြားဆန်းစစ်ခြင်း မရှိဘဲ ပြည်သူပေါင်း (၈,၅၀၀) ကျော်ကို အလွန်ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော နည်းလမ်းများဖြင့် သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြောင်း၊ နှောင်းပိုင်းကာလများတွင် ၎င်းတို့လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပိုမိုတိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်လာခြင်းက လူအများ အသေအပျောက်အများဆုံးဖြစ်စေသည့် အဓိက နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ကြောင်း၊ ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နေရာဒေသအသီးသီးတွင် လူအစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများလည်း ဆက်လက် ဖြစ်ပွားလျက်ရှိကြောင်း၊
(ဈ) သို့ရာတွင် စစ်အုပ်စု၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများမှာထိုမျှဖြင့်ရပ်တန့်သွားခြင်း မရှိကြောင်း၊
(ည) ၎င်းတို့အနေဖြင့် တစ်နိုင်ငံလုံးအနှံ့ အကြောက်တရားလွှမ်းမိုးစေရန် စစ်မက်များကို တိုးချဲ့လုပ်ဆောင်လာသဖြင့် အရပ်သားပြည်သူများ၏ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်နှင့် အခြေခံအဆောက်အဦများ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရကြောင်း၊
(ဋ) OCHA Myanmar ၏ အစီရင်ခံစာအရ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းများကြောင့် အရေးပေါ်အကူအညီလိုအပ်နေသူ ပြည်သူ (၁၆.၂)သန်းကျော်အထိ ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း၊
(ဌ) ထို့ပြင် နောက်ဆုံးထွက်ရှိထားသောUNDP ၏အစီရင်ခံစာ၌ ပြည်သူ(၃)ဦးတွင် (၂) ဦးထက်မနည်း ဘက်စုံဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုဒဏ်ကို ခံစားနေရခြင်း သို့မဟုတ် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုနွံထဲသို့ ကျရောက် မည့်အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရခြင်းတို့ကိုလည်း ဖော်ပြထားကြောင်း၊
(ဍ) မိမိတို့ လူငယ်များ၏အနာဂတ်သည်လည်း စစ်အုပ်စု၏အဓမ္မ တပ်သားစုဆောင်းမှုကြောင့် ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်ပျက်စီးလျက်ရှိကြောင်း၊ ကလေးငယ်များအနေဖြင့်လည်း အရည်အသွေး ပြည့်ဝသော ပညာရေးနှင့် အခြေခံကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများကို အချိန်ကာလရှည်ကြာစွာ ခံစားခွင့် ဆိတ်သုဉ်းနေခဲ့ကြောင်း၊
(ဎ) တစ်ဖက်တွင်လည်း အမျိုးသမီးများနှင့် မိန်းကလေးငယ်များသည် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ကျား၊ မ အခြေပြု အကြမ်းဖက်မှုများနှင့်ရင်ဆိုင်နေကြရကြောင်း၊
(ဏ) စစ်အုပ်စု၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများကြောင့် လူအများအပြားသည် ပြင်းထန်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုများနှင့် ၎င်းတို့၏ဘဝများကို ပြောင်းလဲသွားစေမည့် ဒဏ်ရာ ဒဏ်ချက်များကို ခံစားခဲ့ရပြီး ဤအခြေအနေများသည် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားရာဒေသများတွင် သာလွန် ဆိုးရွားကြောင်း၊
(တ) ဤအခြေအနေများကြားကပင် စစ်အုပ်စုက လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာကူညီခွင့်များကို ပိတ်ဆို့ထားခြင်း၊ အသက်ကယ်ဆယ်ရေးအကူအညီများကို တားဆီးခြင်းနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းများကို တိုက်ခိုက်ခြင်းများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိကြောင်း၊
(ထ) ထို့ပြင်မြန်မာနိုင်ငံသည် စက်မှုအဆင့် ဆိုင်ဘာလိမ်လည်မှုများ၊ လူကုန်ကူးမှုများ၊ ခေတ်သစ် ကျွန်ပြုမှုများနှင့် အာရှ-ပစိဖိတ်ဒေသတစ်ခုလုံးကို လွှမ်းမိုးနေသည့် စိတ်ကြွရူးသွပ်ဆေးပြားနှင့် ကက်တမင်းအပါအဝင် ဓာတုမူးယစ်ဆေးဝါးများကို စံချိန်တင်ထုတ်လုပ်သည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အချက်အချာကျသော ဗဟိုချက်တစ်ခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလာခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း၊
(ဒ) တစ်ချိန်တည်းမှာပင် စစ်အုပ်စုသည် သတင်းမှားများနှင့် ဖန်တီးလုပ်ကြံထားသော သတင်းများကို ဆက်လက်ဖြန့်ဝေနေဆဲ ဖြစ်ကြောင်း၊
(ဓ) ၎င်းတို့၏ အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲများအပြီးတွင် နိုင်ငံတကာ၏ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုမှု ရရှိရန်အတွက် အရပ်သားအစိုးရအဖြစ် ဟန်ပြရန် ကြိုးပမ်းလာခဲ့ကြောင်း၊
(န) ဤတွင် အချို့သောနိုင်ငံများအနေဖြင့် အကျိုးစီးပွားချင်း ဖလှယ်ရုံသက်သက်ဖြင့် စစ်ရာဇဝတ်မှု များနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်သူများနှင့် ဆက်ဆံနေသည် ကို မြင်တွေ့ရသည်မှာ မိမိတို့အတွက် အထူးစိုးရိမ်ဖွယ်ရာဖြစ်ကြောင်း၊
(ပ) ထို့ကြောင့် ပြစ်ဒဏ်ကင်းလွတ်ခွင့်ရရှိနေခြင်းသည် လူသားဆန်မှုကို ကျော်လွန်၍မရဟု ဤနေရာမှ မိမိ အတိအလင်း ပြောကြားလိုကြောင်း၊
(ဖ) မြန်မာအရေးကိစ္စအား ကိုင်တွယ်ရာတွင် မိမိတို့ပြည်သူများ၏ မျှော်မှန်းချက်များအား ဆန့်ကျင် သည့် မည်သည့်လုပ်ရပ်ကိုမဆို ရပ်တန့်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊
(ဗ) ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအနေဖြင့် ရာဇဝတ်သားများအား ၎င်းတို့လိုလားလျက်ရှိသော နိုင်ငံတကာတရားဝင်မှုရရှိရေးအတွက် “သံတမန်ရေးရာထင်ပေါ်မှုများ”ကို လိုက်လျောမည့်အစား မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သောစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုယန္တရားမှ ကောက်ယူရရှိထားသည့် သက်သေ အထောက်အထားများကို ထိရောက်စွာအသုံးပြု၍ ရာဇဝတ်သားများအား တာဝန်ခံမှုရှိစေရန် ဆောင်ရွက်ရမည်သာ ဖြစ်ကြောင်း၊
(ဘ) မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများကို ပြင်းထန်သော ဥပဒေချိုးဖောက်မှုနှင့် လူသားဖြစ်တည်မှု၏ အနှစ်သာရအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုအဖြစ် ရှုမြင်ပါကြောင်း၊ အလားတူပင် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့်ရာဇဝတ်မှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် ပျက်ကွက်ပါက သားကောင်ဖြစ်ရသူများကို ပျက်ကွက်ရုံသာမက မိမိတို့၏ လူသားဆန်မှုကိုပါ သေးသိမ်စေမည်ဖြစ်ကြောင်း၊
(မ) လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု၊ လူမျိုးစုအလိုက်သုတ်သင်ရှင်းလင်းမှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်သူများအနေဖြင့် နိုင်ငံရေးအာဏာကို အကာအကွယ် ယူ၍ မည်သည့်အခါမျှ တရားဝင်မှု မရရှိသင့်ကြောင်း၊
(ယ) ဤတွင် မိမိတို့အနေဖြင့် သံသယဖြစ်ဖွယ်ပြစ်မှုကျူးလွန်သူရှိနေပါက ကြိုတင်ကာကွယ်မှုဆိုင်ရာအစီအမံများပြုလုပ်ရန် လိုအပ်သည်ဟူသော ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်ပတ်သက်၍ ထောက်ခံသည်ဟု ထပ်လောင်းပြောကြားလိုပါကြောင်း၊
(ရ) ဤအစီအမံများသည် တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်အား အမှန်တကယ် ထိရောက်စေရန်နှင့် တာဝန်ခံမှုသည် စိတ်ကူးယဉ်မှုမျှသာ မဖြစ်စေရန်အတွက် အရေးကြီးကြောင်း၊ ဤစည်းမျဉ်းများအား လက်တွေ့ ကျင့်သုံးနိုင်မည့် နည်းလမ်းများကိုလည်း ဂရုပြုစဉ်းစားရန် တိုက်တွန်းပါကြောင်း၊
(လ) မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် နေရပ်ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခံရပါက လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုအန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်ခြေရှိသည့်ပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် "အန္တရာယ်ရှိသည့် အရပ်သို့ ပြန်မလွှတ်ရဟူသောတာဝန်ဝတ္တရား (Obligation of non-refoulement)" ကို အလေးထားပါကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသားများလက်ရှိရင်ဆိုင်နေရသောဒုက္ခများအရ ယင်းအချက်သည် စာချုပ်မူကြမ်း၏ ကာကွယ်တားဆီးရေးဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် အထူး အရေးပါကြောင်း၊
(ဝ) နှစ်ပေါင်းရှည်ကြာ စနစ်တကျ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုဒဏ်ခံနေရပြီး ပြည်တွင်းဥပဒေစနစ် တစ်ခုလုံး ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများ၏ လက်ဝယ်သို့ရောက်ရှိနေခြင်းကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာစာချုပ်တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာရေးက ရှင်သန်ရပ်တည်ရေးတမျှ အရေးကြီးပါကြောင်း၊
(သ) သို့ဖြစ်ပါ၍ ဥပဒေဟာကွက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်သော၊ ဘေးကင်းရာ ခိုလှုံရာနေရာများအား ပပျောက်စေမည့် တရားခံလွှဲပြောင်းပေးရေးနှင့် အပြန်အလှန်ဥပဒေကြောင်းအရ ကူညီ ဆောင်ရွက်ပေးရန်တို့တွင် ခိုင်မာသော နိုင်ငံအဆင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများအား ပြဋ္ဌာန်းပေးနိုင်မည့် လက်တွေ့ကျကျ အခိုင်အမာ ကျင့်သုံးနိုင်သော စာချုပ်တစ်ရပ်ကို အတည်ပြုရန် တောင်းဆိုပါကြောင်း၊
(ဟ) အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေကော်မရှင်၏ စာချုပ်မူကြမ်းများသည် နိုင်ငံများ၏ တာဝန်ဝတ္တရားများကို ရှင်းလင်းစေခြင်း၊ ပြည်တွင်းတရားစီရင်ပိုင်ခွင့်ကိုအားကောင်းစေခြင်းနှင့် နိုင်ငံအချင်းချင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းဖြင့် အဆိုပါဟာကွက်များကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် တည်ဆောက်ထားကြောင်း၊
(ဠ) သို့ဖြစ်ရာ မိမိတို့အနေဖြင့် လာမည့်ပြင်ဆင်ရေးကော်မတီ (Preparatory Committee) အစည်းအဝေးများနှင့် သံတမန်ရေးရာညီလာခံများကို မှန်းမျှော်ပါကြောင်း၊
(အ) မိမိတို့အနေဖြင့် လက်ရှိအရှိန်အဟုန်ကို အမိအရအသုံးချပြီး ဤစာချုပ်မူကြမ်းအပေါ် အရေးတကြီး အလေးထားဆောင်ရွက်ရမည့် စိတ်ဓာတ်ဖြင့်ချဉ်းကပ်ကာ နောက်ဆုံးထွက်ရှိလာမည့် ကွန်ဗင်းရှင်းစာချုပ်သည် ခိုင်မာ၍ လက်တွေ့ကျင့်သုံးနိုင်မှုရှိပြီး ပြစ်ဒဏ်ကင်းလွတ်ခွင့်အား ပစားပေးမှု မရှိစေရန် ဦးတည်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း။
၃။ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် ပြောကြားခဲ့သည့် မိန့်ခွန်းအပြည့်အစုံ (အင်္ဂလိပ်ဘာသာ) အား ပူးတွဲ ဖော်ပြအပ်ပါသည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၂ ရက်
ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရုံး၊ နယူးယောက်မြို့
Please check against the delivery
Statement by Ambassador Kyaw Moe Tun, Permanent Representative of the Republic of the Union of Myanmar to the United Nations, at the Sixth Committee of the Eighty-first Session of the UN General Assembly: General Debate on United Nations Conference of Plenipotentiaries on Prevention and Punishment of Crimes against Humanity
(New York, 12 October 2026)
Madam. Chair,
Allow me at the very outset to commend the sustained commitment of Member States to advancing this vital initiative to close existing gaps in the international legal framework and strengthen accountability for crimes against humanity, the most serious crimes of concern to the international community.
We also appreciate the International Law Commission for its dedicated work on the draft articles for consideration by the United Nations Conference of Plenipotentiaries on Prevention and Punishment of Crimes against Humanity, as well as the working group for their constructive engagement.
Madam Chair,
The concept of crimes against humanity, first codified in the 1945 Nuremberg Charter, has served as a cornerstone of international criminal law for over seven decades.
Under international law, crimes against humanity constitute breaches of obligations erga omnes. However, gaps remain, and a dedicated convention to ensure effective prevention, accountability, and cooperation at the national level is still absent in many cases.
Aside from historic atrocities, present global crises involving ethnic cleansing and genocidal offenses against human dignity are unprecedented. These harrowing events underscore the urgent need for concrete action to prevent, prosecute, and punish these grave crimes.
At this critical juncture, there is a pressing need to address crimes against humanity through a robust international legal framework, and Myanmar speaks from its own direct experience.
Since the February 2021 illegal military coup, the military junta has committed grave human rights violations against civilians across the country.
More than 8,500 people, irrespective of gender, age, health, or ability, have been killed by the junta through the most brutal methods, with the escalating use of airstrikes serving as one of its most lethal means. Mass killings continue to take place across various regions of Myanmar.
However, the full extent of the junta’s atrocities does not end there.
Its intensified campaign of terror across the country has contributed to the loss and damage of civilian lives and infrastructure.
OCHA Myanmar reports that the humanitarian crisis continues to affect more than 16.2 million people in immediate need of assistance.
The most recent report by the UNDP also reveals that more than two in three people now endure multidimensional poverty or are at risk of falling into it.
Moreover, the future of our youth is severely compromised by the junta’s forced conscription.
For far too long, our children lack access to quality education and fundamental healthcare. Women and girls face sexual and gender-based violence. Many have suffered severe physical trauma and life-altering injuries as a result of the junta’s brutality. These situations are far worse in conflict-affected areas.
Yet, the junta continues to block humanitarian access, withhold life-saving aid, and attack humanitarian personnel.
Furthermore, Myanmar has turned into a global hub for industrial-scale cyber-scams, human trafficking, modern slavery, and the record-high manufacturing of synthetic drugs, including mass-market methamphetamine and ketamine that flood the entire Asia-Pacific region.
Meanwhile, the junta continues to spread misinformation and disinformation.
Following its sham elections, the junta has attempted to disguise itself as a civilian government in an effort to gain international legitimacy.
It is particularly concerning to see some countries engaging with perpetrators of war crimes and crimes against humanity for transactional purposes.
I must therefore stress that impunity must not bypass humanity.
In the case of Myanmar, any actions that contradict the aspirations of the Myanmar people must cease.
UN Member States need to make effective use of the evidence collected by the Independent Investigative Mechanism for Myanmar (IIMM) to hold criminals accountable, rather than granting them the diplomatic visibility they seek for international legitimacy.
Madam Chair,
Myanmar regards crimes against humanity as serious violations of the law and an assault on the very essence of what it means to be human. When we fail to address crimes against humanity, we not only fail the victims, but we also diminish our own humanity.
Perpetrators of genocide, ethnic cleansing, war crimes, and crimes against humanity shall never obtain legitimacy under the guise of political power.
In this regard, we reaffirm our support for provisions requiring preliminary measures when an alleged suspect is present. These measures are vital to ensuring that jurisdiction is genuinely effective, and that accountability does not remain a mere abstraction. We urge all States to carefully consider how these rules are applied in practice.
Myanmar additionally emphasizes the applicability of the obligation of non-refoulement in cases where persons are exposed to a foreseeable danger of crimes against humanity if returned. Considering the ongoing plight of Myanmar citizens, this protection remains vital to fulfilling the preventive mandate of the draft text.
Madam Chair,
For Myanmar, a binding convention on crimes against humanity is an urgent matter of survival, given years of systematic atrocities and a domestic legal system hijacked by the perpetrators.
Myanmar calls on the international community to adopt a robust, enforceable convention that closes legal gaps, denies safe havens, and mandates strong state cooperation on extradition and mutual legal assistance.
The ILC draft articles seek to address these gaps by clarifying State obligations, reinforcing domestic jurisdiction, and enhancing interstate cooperation.
Thus, we look toward the upcoming sessions of the Preparatory Committee and the diplomatic conference. We must make use of the momentum and approach the draft articles with a shared sense of urgency, ensuring that the final convention is strong, enforceable, and leaves no room for impunity.
Myanmar stands ready to engage constructively with all delegations.
I thank you.
*****
