Intervention by Ambassador Kyaw Moe Tun, at the 3rd Committee of the 81st UNGA, Interactive Dialogue on torture and other cruel, inhumane or degrading treatment or punishment

Intervention by Ambassador Kyaw Moe Tun, Permanent Representative of the Republic of the Union of Myanmar to the United Nations, at the Third Committee of the Eighty-first Session of the United Nations General Assembly: Interactive Dialogue with Chair of the Committee against Torture, and Chair of the Subcommittee on Prevention of Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment, held on 15 October 2026

[Below Myanmar Text]

သတင်းအဖြစ်ထုတ်ပြန်ချက်

ကုလသမဂ္ဂ လူမှုရေး၊ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကော်မတီတွင်

ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုနှင့် အခြားသောရက်စက်ကြမ်းကြုတ်၍ လူမဆန်သော သို့တည်းမဟုတ်

နှိမ့်ချသောဆက်ဆံမှု သို့တည်းမဟုတ် ပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်းအကြောင်းအရာနှင့်စပ်လျဉ်း၍

အပြန်အလှန် ဆွေးနွေးပြောကြားမှုအစီအစဉ်၌

ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်း က

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ၌ တရားမဝင် စစ်အာဏာသိမ်းချိန်စ၍

မိမိတို့၏ ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသည့် ခေါင်းဆောင်များမှာ

ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရဆဲဖြစ်၊

လူ (၃၂,၀၀၀) ကျော်မှာလည်း ဥပဒေမဲ့ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံထားရ၊ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံထားသူများအနက် ကျောင်းသူကျောင်းသားများ၊ သတင်းထောက်များ၊ နိုင်ငံရေးသမားများ၊

အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်း ခေါင်းဆောင်များ၊ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒထုတ်ဖော်သူများသည်

စစ်အုပ်စု၏ စစ်ကြောရေးစခန်းများနှင့် အကျဉ်းထောင်များတွင် စက်ဆုတ်ရွံရှာဖွယ်ကောင်းသော ရက်စက်မှုများကို ရင်ဆိုင်နေရ၊

လူအယောက် (၁,၈၅၀) ကျော်မှာ ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက်တွင် အသက်သေဆုံးခဲ့ကြ၊

ထိုသို့သေဆုံးရသည့် အကြောင်းအရင်းအများစုမှာ အလွန်အမင်း ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံရခြင်းနှင့် ဆေးဝါးကုသခွင့် မရရှိသောကြောင့်ဖြစ်၊ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံရသူအချို့၏

မိသားစုဝင်များအနေဖြင့် ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက်ဖြစ်နေသည့် ရုပ်အလောင်းများကိုသာ

ပြန်လည်ရရှိကြပြီး အချို့မှာမူ ရုပ်အလောင်းများကိုပင် မရရှိ၊

စစ်အုပ်စု၏စစ်ကြောရေးစခန်းများနှင့် အကျဉ်းထောင်များသည် အမည်အားဖြင့် စစ်ကြောရေးစခန်းများနှင့် အကျဉ်းထောင်များဖြစ်ကြသော်လည်း လက်တွေ့မှာမူ

စစ်အုပ်စု၏ လက်ပါးစေများက တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုအလျဉ်းမဲ့စွာ အာဏာအလွဲသုံးစားပြု၍

အပြစ်မဲ့ပြည်သူများကို ၎င်းတို့၏ စိတ်ဆန္ဒအလျောက် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သည့်နေရာများသာဖြစ်၊

စစ်အုပ်စု၏လုပ်ရပ်များသည် တစ်ဦးချင်း ကျူးလွန်သည့်ဖြစ်စဉ်များမဟုတ်ဘဲ စနစ်တကျပူးပေါင်းကျူးလွန်နေသည့်လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့်ရာဇ၀တ်မှုများဖြစ်၊

မြန်မာပြည်သူများအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းတစ်ခုလုံးမှ

မိမိတို့နှင့်အတူ အခိုင်အမာရပ်တည်ပေးခြင်းနှင့် ထိရောက်စွာ အရေးယူဆောင်ရွက်ပေးခြင်းတို့ကို ပြင်းပြင်းပြပြ လိုအပ်လျက်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့

(နယူးယောက်မြို့၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်)

၁။        ကုလသမဂ္ဂလူမှုရေး၊ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုရေးရာကော်မတီ (တတိယကော်မတီ) တွင် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုနှင့် အခြားသောရက်စက်ကြမ်းကြုတ်၍ လူမဆန်သော သို့တည်းမဟုတ် နှိမ့်ချသောဆက်ဆံမှု သို့တည်းမဟုတ် ပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်း (Torture and other cruel, inhumane or degrading treatment or punishment) အကြောင်းအရာနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အပြန်အလှန်ဆွေးနွေးပြောကြားမှုအစီအစဉ်ကို ၁၅-၁၀-၂၀၂၆ ရက် (ကြာသပတေးနေ့)၊ မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး Chair of the Committee against Torture, Mr. Claude HELLER နှင့် Chair of the Subcommittee on Prevention of Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment, Ms. María Luisa ROMERO တို့က ဆွေးနွေးသူများအဖြစ် ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါသည်။ ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံ အပါအဝင် ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ (၂၅) နိုင်ငံကျော် ပါဝင်၍ ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါသည်။

၂။         ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်း ပြောကြားခဲ့သည့် ဆွေးနွေးချက်တွင် အောက်ပါအချက်များ အဓိက ပါဝင်ပါသည်-

(က) လူသားတိုင်း၏ မွေးရာပါဂုဏ်သိက္ခာနှင့် တန်ဖိုးတို့ကိုလေးစားရမည်ဟူသော အယူအဆကို အားလုံးနည်းတူ မိမိတို့လည်းလက်ခံကြောင်း၊ ထို့အတူ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုနှင့် မတရားပြုမူ ဆက်ဆံမှုတို့သည်လည်း ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားမှုမြောက်ရုံသာမက စိတ်ဝိညာဉ်ပိုင်းဆိုင်ရာတို့ ကိုပါ ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်ပျက်စီးစေသည်ဟု မိမိတို့ ခံယူကြောင်း၊

(ခ)    မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုကဲ့သို့သောနည်းနာများကို စစ်အုပ်စုက ၎င်းတို့အား ဆန့်ကျင်တော်လှန်သည့် ဒီမိုကရေစီအင်အားစုများအပေါ် အကြောက်တရားကြီးစိုးစေရန်နှင့် ဖိနှိပ်ရန်အတွက် လက်နက်တစ်ခုသဖွယ် စနစ်တကျနှင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးချလျက်ရှိကြောင်း၊

(ဂ)   ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ၌ တရားမဝင် စစ်အာဏာသိမ်းချိန်စ၍ မိမိတို့၏ ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသည့် ခေါင်းဆောင်များမှာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရဆဲ ဖြစ်ကြောင်း၊

(ဃ)     လူ (၃၂,၀၀၀) ကျော်မှာလည်း ဥပဒေမဲ့ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံထားရကြောင်း၊ အဆိုပါ ဖမ်းဆီး ချုပ်နှောင်ခံထားရသူများအနက် ကျောင်းသူကျောင်းသားများ၊ သတင်းထောက်များ၊ နိုင်ငံရေးသမားများ၊ အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းခေါင်းဆောင်များ၊ ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒထုတ်ဖော်သူများသည်စစ်အုပ်စု ၏ စစ်ကြောရေးစခန်းများနှင့် အကျဉ်းထောင်များတွင် စက်ဆုတ်ရွံရှာဖွယ်ကောင်းသော ရက်စက်မှုများကို ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း၊

(င)    ခိုင်လုံသောသတင်းအရင်းအမြစ်များအရ လူအယောက်(၁,၈၅၀)ကျော်မှာ ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက်အသက်သေဆုံးခဲ့ကြကြောင်း၊ ထိုသို့သေဆုံးရသည့်အကြောင်းအရင်းအများစုမှာ အလွန်အမင်း ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံရခြင်းနှင့် ဆေးဝါးကုသခွင့် မရရှိသောကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံရသူအချို့၏ မိသားစုဝင်များအနေဖြင့် ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက်ဖြစ်နေသည့် ရုပ်အလောင်းများကိုသာ ပြန်လည်ရရှိကြပြီး အချို့မှာမူ ရုပ်အလောင်းများကိုပင် မရရှိကြောင်း၊

(စ)       ထို့ကြောင့် အဆိုပါစစ်အုပ်စု၏ စစ်ကြောရေးစခန်းများနှင့် အကျဉ်းထောင်များသည် အမည်အားဖြင့် စစ်ကြောရေးစခန်းများနှင့် အကျဉ်းထောင်များဖြစ်ကြသော်လည်း လက်တွေ့မှာမူ စစ်အုပ်စု ၏လက်ပါးစေများက တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုအလျဉ်းမဲ့စွာ အာဏာအလွဲသုံးစားပြု၍ အပြစ်မဲ့ပြည်သူ များကို ၎င်းတို့၏စိတ်ဆန္ဒအလျောက် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သည့်နေရာများသာ ဖြစ်ကြောင်း၊

(ဆ)     ထို့ပြင် စစ်အုပ်စု၏ ဖမ်းဆီးခြင်းခံရသူများအနေဖြင့်  ချုပ်နှောင်ခံထားရစဉ် ဆိုးရွားသော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာစော်ကားမှု၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ကျားမအခြေပြုအကြမ်းဖက်မှုများနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ညှဉ်းပန်းမှုတို့ကြောင့် သေဆုံးရသည့်မှတ်တမ်းများကိုလည်း မိမိတို့ရရှိထားကြောင်း၊

(ဇ)       စစ်အုပ်စု၏လုပ်ရပ်များသည် တစ်ဦးချင်း ကျူးလွန်သည့်ဖြစ်စဉ်များမဟုတ်ဘဲ စနစ်တကျ ပူးပေါင်းကျူးလွန်နေသည့်လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့်ရာဇ၀တ်မှုများဖြစ်ကြောင်း၊

(ဈ) မြန်မာနိုင်ငံသည် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု တိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲစာချုပ် (Convention against Torture) တွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ်ပါဝင်ခြင်း မရှိသေးသော်လည်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရနှင့် မြန်မာပြည်သူများသည် ယင်းကဲ့သို့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သည့် လုပ်ရပ်များကို အမြစ် ပြတ်တိုက်ဖျက်ရန် အပြည့်အဝသန္နိဋ္ဌာန်ချမှတ်ထားကြောင်း၊

(ည)     ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုအား အကြွင်းမဲ့တားမြစ်ခြင်းသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေ၏ မဖြစ်မနေ လိုက်နာရမည့် ပြဋ္ဌာန်းချက်ဖြစ်သည်ကိုလည်း မိမိတို့ အပြည့်အဝ အသိအမှတ်ပြုကြောင်း၊

(ဋ) စစ်အုပ်စုအနေဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ကင်းလွတ်ခွင့်အား ဆက်လက်အကျိုးခံစားခွင့် မရရှိစေရန် နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်း၏ အကူအညီကို မိမိတို့လိုအပ်ပါကြောင်း၊

(ဌ)  မြန်မာပြည်သူများအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းတစ်ခုလုံးမှ မိမိတို့နှင့်အတူ အခိုင်အမာ ရပ်တည်ပေးခြင်းနှင့် ထိရောက်စွာ အရေးယူဆောင်ရွက်ပေးခြင်းတို့ကို ပြင်းပြင်းပြပြ လိုအပ်လျက်ရှိကြောင်း၊

(ဍ) ထို့အတွက် နိုင်ငံတကာစာချုပ်များတွင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ပါဝင်ခြင်းမရှိသေးသည့် နိုင်ငံများ၌ စနစ်တကျကျူးလွန်နေသည့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုဆိုင်ရာသက်သေ အထောက်အထားများ၊ မှတ်တမ်းတင်နည်းလမ်းများနှင့် အကြောင်းအရာဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများကို နောင်တစ်ချိန်တွင် နိုင်ငံတကာတရားစီရင်ရေး၌ ထိရောက်စွာအသုံးပြုနိုင်ရန်နှင့် ရေရှည်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရန်အတွက် Committee against Torture နှင့် Subcommittee on Prevention of Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment တို့၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာအတွင်းမှနေ၍ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သောစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုယန္တရား၊ သက်ဆိုင်ရာ အထူးအစီရင်ခံစာတင်သွင်းသူများကဲ့သို့သော အခြားကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ထိထိရောက်ရောက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်မည့်နည်းလမ်းများကို ဆွေးနွေးပြောပြပေးစေလိုပါကြောင်း။

၃။     မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် ပြောကြားခဲ့သည့်ဆွေးနွေးချက်အပြည့်အစုံ (အင်္ဂလိပ်ဘာသာ) အား ပူးတွဲ ဖော်ပြအပ်ပါသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်

ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရုံး၊ နယူးယောက်မြို့

Please check against delivery

Intervention by Ambassador Kyaw Moe Tun, Permanent Representative

of the Republic of the Union of Myanmar to the United Nations, at the Third Committee of the Eighty-first Session of the United Nations General Assembly: Interactive Dialogue with Chair of the Committee against Torture, and Chair of the Subcommittee on Prevention of Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment

(New York, 15 October 2026)

Mr. Chair,

I thank the Chairs of the Committee against Torture and the Subcommittee on Prevention of Torture for their presentations.

My delegation shares the deeply held view that every human being is entitled to respect for their inherent dignity and worth.

We also recognize that torture and ill-treatment extend far beyond physical abuse; they are profound assaults on the human mind and spirit.

In my country, Myanmar, the military junta has weaponized these very practices as a systematic and widespread policy to instill fear and crush all democratic resistance.

Since the illegal military coup in February 2021, our democratic leaders have been unlawfully detained. Over 32,000 individuals have been arbitrarily arrested. Among them, thousands of students, journalists, politicians, civil society leaders, and peaceful protesters have been subjected to unspeakable horrors in military interrogation centers and prisons.

According to credible sources, over 1,850 people have been killed after being arrested, with many of these deaths directly resulting from severe torture and denial of medical care. Some family members of these detainees only receive disfigured bodies, while others receive none at all.

Therefore, though these facilities are named as military interrogation centers and prisons, they are sites of absolute terror where military personnel operate entirely outside the rule of law, abusing their power to torture innocent people at will.

Moreover, we continue to see heavily documented reports of severe physical abuse, sexual and gender-based violence, and relentless psychological torment resulting in numerous deaths in custody. These are not isolated incidents; they are coordinated crimes against humanity.

While Myanmar is not yet a State party to the Convention against Torture, the National Unity Government and the people of Myanmar are deeply committed to eradicating these abhorrent practices. We fully recognize that the absolute prohibition of torture is a peremptory norm of international law.

We rely on the international community to ensure that there is no impunity for the military junta. The people of Myanmar desperately need your solidarity and concrete action.

In this regard, I would like to ask, “How can your respective bodies, within your mandates, better collaborate with other UN entities, such as the Independent Investigative Mechanism for Myanmar (IIMM), and relevant special rapporteurs to ensure that thematic insights, documentation methodologies, and evidence of systematic torture in non-State parties are effectively preserved and utilized for future international prosecutions?”

I thank you.

*****